Prikkelbare Darm Syndroom (PDS): symptomen, oorzaken en wat je darmen je proberen te vertellen

Sommige dagen voelt je buik helemaal in balans.
De volgende dag ontstaan er ineens darmklachten, zonder dat je een duidelijke oorzaak kunt aanwijzen.

Misschien merk je een opgeblazen gevoel na voeding die je eerder goed kon verdragen.
Je stoelgang verschilt van dag tot dag.
En soms voelt het alsof je darmen sneller reageren dan je kunt begrijpen.

Dit worden vaak PDS symptomen genoemd, ook wel het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of IBS (Irritable Bowel Syndrome).

Mogelijk vraag je je op dit moment af waar deze symptomen vandaan komen, en heb je de diagnose PDS gekregen.

Bij mijn cliënten geeft de diagnose PDS alleen vaak meer onduidelijkheid. Een PDS diagnose vertelt namelijk niet waarom je darmen gevoeliger zijn geworden, maar beschrijft vooral de symptomen die je ervaart. PDS kan vaak in verband worden gebracht met een ontregeling van de darm-hersen-as, een disbalans in het darmmicrobioom en een verhoogde gevoeligheid van de darmen, in plaats van een duidelijke oorzaak.

Wanneer je dit al langer ervaart, ga je misschien iets belangrijks opmerken: het zijn niet alleen je darmen die uit balans voelen. Je kunt ook last hebben van vermoeidheid, hormonale disbalans, acne, eczeem of andere klachten.

De echte vraag is eigenlijk: wat probeert je lichaam je te vertellen?

In dit artikel kijken we verder dan de diagnose PDS en onderzoeken we wat er mogelijk in je lichaam speelt. Je ontdekt hoe je darmen, zenuwstelsel en leefstijl met elkaar verbonden zijn, en wat je kunt doen om je spijsvertering op een duurzame manier te ondersteunen.

Wat PDS betekend en wat je lichaam je probeert te vertellen

PDS wordt vaak omschreven als een functionele verstoring van de darmen, wat betekent dat er geen zichtbare schade in de darmen aanwezig is. Vanuit een holistisch perspectief betekent dit niet dat er geen onderliggende oorzaak is. Het laat juist zien dat je lichaam uit balans is en communiceert via signalen. Meer specifiek betekent dit meestal dat:

• Je darmen gevoeliger zijn geworden

• Je spijsvertering ontregeld is

• Interne signalen sterker worden waargenomen

• Je zenuwstelsel betrokken is

Symptomen van PDS ontstaan niet zomaar. Je lichaam probeert je te laten zien dat er iets uit balans is. PDS wordt vaak gebruikt als verzamelnaam voor verschillende darmklachten, in plaats van een duidelijke aandoening. Hierdoor kunnen de symptomen per persoon verschillen, zoals:

• Opgeblazen gevoel na het eten

• Obstipatie of onregelmatige stoelgang

• Diarree of dunne ontlasting

• Buikpijn of krampen

• Gasvorming en winderigheid

• Spijsverteringsklachten

• Veranderingen in je stoelgang

Deze symptomen kunnen afzonderlijk voorkomen, maar ook in wisselende patronen en combinaties.

De darm-hersen-as: de verbinding tussen je darmen en je zenuwstelsel bij PDS

Een van de belangrijkste inzichten bij PDS is de connectie tussen je darmen en je zenuwstelsel. Je darmen en hersenen communiceren voortdurend via de darm-hersen-as. Wanneer je zenuwstelsel ontspannen is, werkt je spijsvertering beter. Maar bij stress of spanning verandert dit proces:

• De darmbeweging kan versnellen of vertragen

• De gevoeligheid van je darmen neemt toe

• Een opgeblazen gevoel en pijn worden sterker ervaren

• Je stoelgang raakt ontregeld

Dit is waarom PDS klachten vaak verergeren tijdens stressvolle periodes, ook als je voeding hetzelfde blijft. Dit is niet iets wat je je inbeeldt, maar een fysiologisch proces in je lichaam.

Waarom PDS klachten vaak verkeerd worden begrepen

Veel reguliere benaderingen richten zich op symptoombestrijding:

• FODMAP-beperking

• Het vermijden van triggers

• Onderdrukken van symptomen

Hoewel dit tijdelijk verlichting kan geven, verklaart het vaak niet waarom je darmen gevoelig zijn geworden.

In mijn praktijk als holistisch diëtist zie ik dat PDS zelden door een voedingsmiddel wordt veroorzaakt. Meestal gaat het om een combinatie van onderliggende disbalansen.

De 4 belangrijkste oorzaken van PDS klachten

1. Disbalans in het darmmicrobioom en PDS

Je darmmicrobioom bestaat uit triljoenen micro-organismen die een belangrijke rol spelen in je spijsvertering, immuunsysteem en ontstekingsprocessen. Wanneer dit uit balans raakt, kan dit leiden tot symptomen van PDS zoals:

-        Een opgeblazen gevoel

-        Onregelmatige stoelgang

-        Gevoeligheid voor voeding

Een disbalans in je darmmicrobioom kan ook invloed hebben op de darmbarrière en bijdragen aan laaggradige ontstekingen, waardoor de gevoeligheid van je darmen en spijsverteringsklachten bij PDS kunnen toenemen. Dit is ook de reden waarom PDS vaak overlapt met aandoeningen zoals SIBO of dysbiose. Dit sluit nauw aan bij wat ik uitleg in mijn artikel over De onderliggende oorzaken en holistisch advies bij spijsverteringsklachten.

Het herkennen van deze patronen is vaak het begin van meer duidelijkheid over de symptomen die je ervaart.

Een microbioomanalyse kan meer persoonlijk inzicht geven in wat bij jou de symptomen veroorzaakt, waardoor je verder kunt kijken dan algemene aannames en kunt ontdekken wat jouw lichaam nodig heeft.

2. PDS en je zenuwstelsel: waarom stress invloed heeft op je darmen

Bij PDS staat het lichaam vaak langdurig in een staat van stressactivatie. Zelfs wanneer je leven rustig voelt, kan je lichaam nog steeds in een verhoogde staat van alertheid zijn.

Dit beïnvloedt direct:

• De snelheid van je spijsvertering

• De gevoeligheid van je darmen

• Ontstekingsprocessen

• Pijnbeleving

Je darmen worden gevoeliger, waardoor het ondersteunen van je zenuwstelsel steeds belangrijker wordt.

3. Ontregelde darmbeweging bij PDS: van obstipatie tot diarree en onregelmatige stoelgang

PDS kan gepaard gaan met:

• Trage darmwerking (obstipatie)

• Snelle darmwerking (diarree)

• Of een combinatie van beide

Vezelinname speelt hierin een rol, maar ook de communicatie tussen je darmen en je zenuwstelsel en de activiteit van je microbioom.

Hormonale schommelingen, zoals tijdens de menstruatiecyclus, kunnen dit ook beïnvloeden. Dit is ook de reden waarom PDS vaak overlapt met symptomen zoals obstipatie (hier kun je meer over lezen in mijn eerdere blog).

4. Overgevoelige darmen bij PDS: waarom je klachten zo onvoorspelbaar kunnen zijn

Bij PDS zijn je darmen vaak gevoeliger voor normale processen.

Dit betekent dat:

• Normale gasvorming ongemak kan geven

• Normale darmbeweging pijnlijk kan aanvoelen

• Spijsvertering “anders” kan voelen

Dit is een van de redenen waarom PDS zo onvoorspelbaar kan aanvoelen. Hoewel dit deels wordt veroorzaakt door een ontregeling van het zenuwstelsel, speelt ook een verhoogde gevoeligheid mee in hoe je darmen reageren op normale signalen van binnenuit.

Waarom PDS geen eenduidige oplossing heeft

PDS wordt meestal niet veroorzaakt door een gebrek aan discipline of gezond eten.

Het is een combinatie van:

• Darmmicrobioom

• Zenuwstelsel

• Darmbeweging

• Ontstekingen

• Voeding

• Persoonlijke gevoeligheid

Dit is ook de reden waarom je bij PDS je eigen persoonlijke gevoeligheden kunt hebben.

PDS vanuit een holistische benadering

In plaats van te vragen:
“Welke voeding moet ik vermijden?”

Is het vaak helpender om te vragen:
“Waar reageert mijn lichaam op achter de merkbare klachten?”

Omdat PDS niet alleen gaat over het vermijden van gevoeligheden, maar om het opnieuw in balans brengen van je lichaam. Dat betekent dat je je zenuwstelsel, darmmicrobioom, spijsverteringsritme en stressrespons ondersteunt. Dit is precies de basis die ik ook beschrijf in mijn artikel over De onderliggende oorzaken en holistisch advies bij spijsverteringsklachten.

Waar te beginnen bij PDS klachten: meer inzicht in je lichaam en patronen

Als je jezelf herkent in symptomen van PDS, heb je vaak geen strengere restricties nodig, maar vooral meer persoonlijk inzicht.

Je kan jezelf deze vragen stellen:

• Wanneer verergeren mijn klachten?

• Wat doet stress met mijn darmen?

• Welke patronen herken ik?

Persoonlijke begeleiding bij PDS

Als je de diagnose PDS hebt gekregen of deze symptomen herkent en je graag je lichaam weer in balans wilt brengen, is het belangrijk om je persoonlijke oorzaak te begrijpen en een passende behandeling toe te passen.

Tijdens een consult kijk ik naar jouw situatie vanuit een holistisch perspectief, inclusief voeding, stress, slaap, beweging en je darmmicrobioom. Zo ontdekken we wat jouw lichaam nodig heeft om weer meer in balans te komen.

Als je hier interesse in hebt, kun je een intake inplannen of contact opnemen voor al je vragen via onderstaande buttons.

Liefs,

Nina